Дээрх зургуудыг ажиглаад утгыг нь тайлбарлан бичнэ үү. -Зураг тус бүрийн илэрхийлэх гол санааг нэг өгүүлбэрээр тайлбарлана уу. Тайлбарт соёл гэсэн үгийг заавал оруулаарай. -Эдгээр зургийн аль нь ямар асуудлыг илэрхийлж байна вэ? өгөгдсөн загварын дагуу эхлээд сурагч өөрөө, дараа нь багаараа ярилцан саналаа нэгтгэн бичээрэй. -Таны бодлоор соёлын хожимдол гэсэн ойлголтыг аль зурагт хэрэглэж болох вэ? Яагаад? ТААМАГЛАХ АСУУЛТ: СОЁЛ ЯАГААД ӨӨРЧЛӨГДДӨГ ВЭ? ЯМАР ХҮЧИН ЗҮЙЛС НӨЛӨӨЛДӨГ ВЭ? Соёл нь хөдөлггөнгүй зүйл биш. Соёл нь үүсч, хөгжиж бас доройтолд орж, нэг ард түмэн, улс орноос нөгөөд түгэн дэлгэрч, өнгөрсөн үеийнхнээс хойч үеийнхэнд уламжлагдан дамжиж, өөрчлөгдөж байдаг. Ялангуяа, сүүлйин хоёр зуугаад жилийн дотор хүмүүсийн аж төрөх ёсонд асар их өөрчлөлт гарсан гэдгийг судлаачид тэмдэглэдэг. Хүн төрлөхтөн овог аймгаар амьдарч хоол хүнсний зүйлээ өөрсдөө бэлтгэж байсан цаг үе түүхэнд байсан гэдгийг та бүхэн мэднэ. Соёлын өөрчлөлтөнд олон хүчин зүйл нөлөөлдөг. Соёлын өөрчлөлт---------Шинэ бүтээл, ололт амжилт--------Соёлуудын харилцан нөлөөлөл, нэвчилт---------Байгаль орчин 1-Р САЛААН-НЭЭЛ, БҮТЭЭЛ, 2-Р САЛАА-СОЁЛУУДЫН ХАРИЛЦАН НӨЛӨӨЛӨЛ, НЭВЧИЛТИЙН ҮЙЛ ЯВЦ, 3-Р САЛАА-БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ НӨЛӨӨЛӨЛ НЭЭЛТ БҮТЭЭЛ: Аливаа шинэ бүтээл бол оршин байгаа соёлыг шинэ хэлбэртэй болгодог. Жишээ нь, 1876онд телефон, 1903 онд агаарын тээвэр, ХХ зуунд компьютерийг бүтээсэн нь хүн төрөхтний амьдрал соёлын хэв маяг, харилцаанд онцгой өөрчлөлт оруулсан билээ. СОЁЛУУДЫН ХАРИЛЦАН НӨЛӨӨЛӨЛ, НЭВЧИЛТИЙН ҮЙЛ ЯВЦ. Соёлын зүйл нэг бүлгээс нөгөөд, нэг нийгмээс нөгөөд дэлгэрэх үйл явцыг соёлын нэвчилт гэдэг Жишээ нь, манай ард түмэн эрт үеэс нүүдлийн соёл уламжлалаа хадгалсаар ирсэн билээ. XVII-XX зууны эхэн үе хүртэл Монголд буддын шашин хүчтэй дэлгэрч, хүрээ хийдийн хэдэн зуун төвүүд байгуулагдсанаар хүн амын тодорхой хэсэг суурин маягаар аж төрөх эхлэл тавигдсан . Социалист бүтээн байгуулалтын үед дэлхийн соёлын ололтуудыг эх орондоо түгээн дэлгэрүүлэх, барилга, хот байгуулалт, урлаг, шинжлэх ухаан, боловсрол зэрэг олон салбарыг хөгжүүлэх талаар ихээхэн амжилтанд хүрсэн байдаг. БАЙГАЛЬ ОРЧНЫ НӨЛӨӨЛӨЛ. Хүмүүсийн амьдралын хэв маяг, соёлын өөрчлөлтөд байгалийн хүчин зүйл бас нөлөөлдөг. Жишээ нь, дэлхийн дулаарал, байгаль, цаг уурын өөрчлөлтэй холбоотой ган зудын гамшиг, цөлжилт, гол горхи, булаг шанд, нуур цөөрөм ширгэх, зэрэг үзэгдэл ихэссэнээр уламжлалт мал ахуйд хандах хандлага өөрчлөгдөх, хот суурин газар шилжин суурьшигчдын тоо нэмэгдэж болно. Нөгөө талаас байгалийн нөөцийн зүй бус хорогдол нь хүний үйлдлээс ихээхэн шалтгаалж байна. Байгаль орчин бол өнөөгийн болон хойч үеийнхний эрүүл саруул хөгжих хамгийн чухал зүйл мөн. ГОЛ САНАА: Улс үндэстний соёлд материаллаг бүтээн босголтын зэрэгцээ хүн ардынх нь ёс суртахуун гарцаагүй чухал үүрэгтэй. Гэтэл бодит байдал дээр материаллаг зүйлсэд хэт их шунах нь зарим сөрөг үр дагаварт хүргэдэг. Үүнийг соёл судлаачид соёлын хожимдол гэж нэрлэдэг. ДҮГНЭЛТ: -ӨНӨӨДРИЙН ХИЧЭЭЛИЙН ХҮРЭЭНД ЯМАР СЭДВИЙН ХҮРЭЭНД ЮУГ СУДЛАН ШИНЖЭЛСЭН БЭ? -ӨНӨӨДРИЙН ХИЧЭЭЛИЙН ЭХЭНД ДЭВШҮҮЛСЭН ТААМАГЛАЛАА БАТЛАН ТАЙЛБАРЛАНА УУ.