 ЗОРИЛГО Монгол угсааны улсууд ээлж дараалан Манж Чин улс болон Хаант Орос улсад эзлэгдсэн хийгээд түүний шалтгаан үр дагавар, тухайн үеийн монголын нийгмийн соёл, манжийн эсрэг тэмцэл хөдөлгөөныг танин мэдэх ЗОРИЛТ 11.1.а,11.1.б 11.1.в,11.1.г 11.1.д,11.1.е 11.1.ё,11.1.ж ГҮЙЦЭТГЭЛ: Монголын хаант улсууд ээлж дараалан харьд эзэлдсэн нь, манжийн үеийн Монголын нийгэм, соёл, тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл НӨХЦӨЛ: Эх сурвалж, сурах бичиг, газрын зураг, ЯМАР ҮЙЛЭЭР: Тайлбарлан таниулах, эх сурвалжийг задлан шинжлэх, асуулт хариулт АГУУЛГА 1. Түүх судлахын ач холбогдол /1 цаг/ 2. Монголын хаант улсууд манжийн эрхшээлд орсон нь /2 цаг/ 3. Халимаг Буриад Монголыг Орос улс эзэрхсэн нь /1 цаг/ 4. Монгол улс тусгаар тогтнолоо алдсан шалтгаан /1 цаг/ 5. Манжийн эрхшээлийн үеийн Монголын нийгэм соёл /2 цаг/ 6. Монголчуудын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл хөдөлгөөн /1 цаг/ Нийт 8 цаг Гүнзгийрэл: XV-XVIII зууны Монголын түүхийг өмнөх 8-р ангид үзэж судалсан болно. АРГА ЗҮЙ Тайлбарлан таниулах, асуулт хариулт, эх сурвалж дээр ажиллах ХЭРЭГЛЭГДЭХҮҮН ü Ц.Гантулга, Л.Алтанзаяа нарын Монголын түүх XI, УБ.,2017 ü Монгол Улсын түүх (хамтын бүтээл 4-р боть). УБ., 2003 ü Түүхийн эх сурвалжууд ҮНЭЛГЭЭ Шалгуурт суурилсан сорилоор үнэлнэ ҮЙЛИЙН ЧИГЛЭЛ: БАГШИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА СУРАГЧИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА СУРГАЛТЫН ӨМНӨХ Нэгж хичээлийн хөтөлбөрийг бэлтгэх Хичээл хоорондын болон сэдэв хоорондын уялдаа холбоог судлах Үзүүлэн таниулах материал бэлдэх Хичээлийн бэлтгэлийг бүрэн хангана. Өмнөх хичээлийн даалгаврыг хийж гүйцэтгэнэ. Судлах сэдвийн талаар баримжаа төсөөлөлтэй байна. СУРГАЛТЫН ЯВЦАД Сургалтын идэвхитэй аргуудыг хэрэглэж, сурагчдын үйл ажиллагааг чиглүүлэн зөвлөн тусална. Бүтээлч, сурагч төвтэй үйл ажиллагааг явуулна. Асуудал дэвшүүлж, задлан шинжилж, нэгтгэн дүгнэнэ. СУРГАЛТЫН ДАРААХ Сэдвийн шалгалтын дүнд анализ хийн ололт болон дутагдалтай талыг тодорхойлно. Дараагийн сэдэвт ашиглах оновчтой аргуудыг тодорхойлно. Гэрийн даалгаврыг хийнэ. Шинэ мэдээ мэдээлэл олж, бүтээлийн сан хийнэ. Шалгалтын үнэлгээнд дүгнэлт хийн дутагдалтай зүйлээ дахин судална. ҮНЭЛГЭЭНИЙ ШАЛГУУР ЗОРИЛТ СУРАЛЦАХУЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА ШАЛГУУР 11.1.а Монголчууд (Өвөр Монгол, Халх Монгол, Ойрад Монгол) тусгаар байдлаа алдсан гадаад, дотоод шалтгаан, үр дагаврыг тухайн үеийн улс төрийн нөхцөл байдалтай холбон тайлбарлах, дүн шинжилгээ хийх, түүхийн сургамжийг тодорхойлох ü Өвөр Монгол, Халх Монгол, Ойрад Монгол Манжид эзлэгдсэн шалтгаан, үйл явц, үр дагаврыг түүхэн зүтгэлтэн, баримт, эх сурвалжид үндэслэн тодорхойлон бичнэ. ü Тухайн үеийн гол түүхэн зүтгэлтний үйл ажиллагааг а)Удам угсаа б) Гол үйл ажиллагаа, в)Түүхэн үүрэг, сургамж гэсэн үзүүлэлтүүд дээр дүгнэж, танилцуулга хийнэ. ü Энэ үеийн түүхэн үйл явдалд холбогдох газар нутгуудыг болсон үйл явдалтай нь холбон газрын зурагт тэмдэглэж, ярилцана. ü Буриад Монголын хувь заяатай холбогдох Хаант Орос, Манжийн гэрээ хэлэлцээрүүд үр дагавар юу болохыг тунгаан үзэж, дүгнэж хэлэлцэнэ. ü Халимаг Монголчуудын нүүдэл, суурьшил Орост эзлэгдсэн шалтгааныг тодорхойлж, үр дүнг танилцуулна. 1755-1758 оны Манжийг эсэргүүцсэн зэвсэгт бослого үлдээсэн сургамжийг нь тодорхойлно. - Тэмцлийн олон хэлбэрүүдийг харьцуулж зорилго, агуулга, үр дүнг задлан шинжилж тайлбарлана. ü Амарсанаа, Чингүнжав нарын бослого, хөдөлгөөн эрх чөлөө тусгаар тогтнолын түүхэнд холбогдох, биет дурсгал, газар нутаг, домог, хууч яриаг сурвалжилж тэмдэглэл хөтөлнө. ü Чин гүрний Монголд тогтоосон засаг захиргааны зохион байгуулалт, түүний бүтэц бүрдлийг зураглалаар илэрхийлнэ. ü Тухайн үеийн монголчуудын соёл, ахуй амьдралд гарсан өөрчлөлтийг баримтад тулгуурлан гаргаж, үр дүнг тайлбарлаж, үнэлэлт дүгнэлт өгнө. ü Монголчууд ээлж дараалан Манжид эзлэгдсний шалтгаан, үр дагаврыг тайлбарлаж буй байдал ü Тухайн үеийн түүхэн зүтгэлтнүүдийн үйл ажиллагааг гарган тайлбарлаж буй байдал ü Манжийн эрхшээлийн үеийн Монголын нийгмийн байдлыг тодорхойлж буй байдал ü Манжийн үеийн Монголын соёлыг тайлбарлаж буй байдал ü Манжид эзлэгдсэн нь монголчуудад ямар сургамж үлдээснийг гаргаж буй байдал ü Монголчууд Манжийн эсрэг тэмцлийг хэрхэн өрнүүлж байсан тухай тайлбарлаж буй байдал ü Манжийн үеийн Монголчуудын нутаг дэвсгэрийг газрын зураг дээр зааж буй байдал 11.1.б Монголын зарим хэсэг (Буриад Монгол, Халимаг Монгол) Хаант Орост эзлэгдсэнийг баримтаар нотлох, тайлбарлах 11.1.в Монголчуудын Манжийн эсрэг тэмцэл, хөдөлгөөн, үйл явц, үр дүнг жишээ баримтаар үндэслэл, нотолгоотой тайлбарлах 11.1.г Манж Чин гүрний Монголыг захирсан бодлого, түүний мөн чанар, үр дагавар, нөхцөл шалтгааныг үндэслэл нотолгоотой тайлбарлах, үнэлэх