 Орчин үеийн түүхийн бичмэл эх сурвалж нь дотроо: 1. Эх сурвалж 2. Судалгааны бүтээл Түүхийн эх сурвалжууд Монгол улсын үндэсний төв архив, Тагнуулын ерөнхий газрын архив, орон нутгийн архивуудад хадгалагдаж байдаг. Орчин үеийн Монголын түүхэнд холбогдох архивт хадгалагдаж буй сурвалжийг удаа дараа хэвлэн нийтлүүлж олны хүртээл болгосоор байна. Хэвлэн нийтлэгдсэн томоохон эх сурвалжууд, тогтмол хэвлэлүүд, түүхэн үйл явдалд оролцож байсан хүмүүсийн дуртгал, дурсамж чухал үүрэгтэй байдаг. Түүхэн үйл явдалд оролцож явсан хүмүүсийн дуртгал, дурсамж түүх судлалд үнэтэй тус нэмэр болдог. Тухайлбал. "Монгол ардын журамт цэргийн дуртгалууд" I,II дэвтэр УБ.,1961 гэх мэт. [22][22][22] Түүхийн баримтуудыг сонгох, боловсруулах, үнэлэхэд мэргэжлийн онцгой хариуцлага шаардагдана. Баримтыг олж сонгох нь эцсийн зорилго биш, түүнийг тайлбарлах, задлан шинжилгээ хийх, нэгтгэн дүгнэх, гол зүй тогтлыг олж тогтоох нь чухал юм. Гэхдээ баримт бүр бодит агуулгатай байж тэр бүр чаддаггүй, заримдаа болсон үйл явдлын зорилго, утга агуулга, үйл явцыг мушгин гуйвуулсан, тодорхой хэсэг бүлэг хүмүүсийн эрх ашиг, үзэл бодолд нийцүүлэхийг оролдсон зохиомжтой байх тохиолдол байдаг. Орчин үеийн түүхийг судалснаар ямар чадварыг эзэмшиж хөгжүүлэх вэ? * Орчин үеийн түүхийн эх сурвалжуудыг нэрлэх, энэ үеийн түүхийг бусад үеийнхээс ялгах, тайлбарлах * Баримт, мэдээллийг ялгаж ангилах, үнэлэх * Түүхийн баримт, эх сурвалжийг өөр, өөрөөр тайлбарлаж байгаагийн учир шалтгааныг эргэцүүлэх, өөрийн тайлбар хийх * Хүмүүсийн намтар, түүхийн эх сурвалж нотлох, ялгаатай бичсэн намтруудыг судлах, өөрийн үнэлэлт, дүгнэлт өгөх * Түүхэн баримт, эх сурвалжийг ашиглан түүхэн үйл явдлыг сэргээн дүрслэх, төсөөлөх, асуудал, таамалал дэвшүүлэх гэх мэт.