_СЭДЭВ:_ Харьцаа, пропорц ба функц _ ЗОРИЛГО: _Энгийн ба аравтын бутархай, процентийг харилцан шилжүүлэх ба y = kx + b шугаман функцийн график байгуулах _ХҮРЭХ ҮР ДҮН: _ ü Тоог өгсөн харьцаагаар хуваах, пропорцын үндсэн чанарыг хэрэглэх, тоо, хэмжээг харьцуулах, жишихэд энгийн ба аравтын бутархай, процентийн харилцан хамаарлыг хэрэглэх ü Шууд пропорционал хамаарлыг томьёогоор загварчлах, ахуй амьдрал дахь асуудал шийдвэрлэх ü Шууд пропорционал хамаарлын график байгуулах, хэрэглэх ü y = kx + b шугаман функцийн графикийг таних, хүснэгтийн аргаар байгуулах, хэрэглэх _ТҮЛХҮҮР ҮГ:_ Харьцааг хялбарчлах, шууд пропорционал хамаарал, томьёо, шугаман функц, шулуун, функцийн график, шулууны тэгшитгэл _CУРАЛЦАХУЙН ЗОРИЛТ:_ Өмнө эзэмшсэн мэдлэг, чадвар Одоо эзэмших мэдлэг, чадвар · Харьцааг ойлгох, тэмдэглэх, тоо, хэмжээг өгсөн харьцаагаар хоёр ба гурван хэсэгт хуваах, асуудал шийдвэрлэх, тоо, хэмжээг харьцуулах, жишихэд процентийг хэрэглэх · Пропорцын чанар, түүнийг асуудал шийдвэрлэхэд хэрэглэх · Шууд пропорционал хамаарлыг олох, таних, хялбар асуудал шийдвэрлэх · Ялгаатай нэгжээр илэрхийлэгдсэн харьцааг хялбарчлах, тоо, хэмжээг өгсөн харьцаагаар хуваах, тоо, хэмжээг харьцуулах, жишихэд энгийн, аравтын бутархай, процентийн харилцан хамаарлыг хэрэглэх, асуудал шийдвэрлэх · Харьцаа, шууд пропорционал хамаарал оролцсон асуудал шийдвэрлэх · Хялбар функцийг харгалзаагаар дүрслэх, харгалзуулах дүрмийг үгээр эсвэл үсэг, тэмдэгт хэрэглэн тодорхойлох · y нь х -ээр илэрхийлэгдсэн шугаман тэгшитгэлийг үнэн байлгах (x, y) хосуудыг олох, координатын тэнхлэгүүдтэй параллель шулууны тэгшитгэл бичих, шулууныг байгуулах, координатын эхийг дайрсан шулуун өгөгдсөн үед тэгшитгэлийг олох · Хялбар функцийг алгебр хэлбэрээр ба буулгалтаар дүрслэх · Шууд пропорционал хамаарлын график байгуулах, хэрэглэх, шугаман функцийн (y = mx + c) утгын хүснэгт зохиох, шулууныг координатын хавтгайд байгуулах, график нь өгөгдсөн үед шулууны тэгшитгэлийг олох, зохиох _ЭЭЛЖИТ ХИЧЭЭЛИЙН ЦАГ ТӨЛӨВЛӨЛТ:_ Мэдлэг буюу судлагдахуун Цаг Чадвар буюу ур ухаан Ø Харьцаа ба пропорц Ø Шууд пропорционал хамаарал Ø Бодлого Ø Шулууны тэгшитгэл бичих Ø Шугаман функцийн график зурах Ø Давтлага Ø Үнэлгээ 2 2 2 2 2 1 1 Ø Харьцаа ба пропорцыг таних тэдгээрийн хоорондох харилцаа хамаарлыг судлах шууд пропорционалийн бодлого бодох Ø Шулууны тэгшитгэл бичих , шугаман функцийн график зурах өсөлт бууралтыг тогтоох математикийн бодлого бодох аргад суралцах __ _ЖИШИГ ДААЛГАВАР:_ _ЗОРИЛГО:_ Харьцаа ба пропорцыг харилцан шилжүүлэх, шугаман функцийн график байгуулах, графикаас томьёог бичих. _МЭДЛЭГ, ОЙЛГОЛТ_ 1. 10 см хэрчмийг 2 : 3 : 5 харьцаатай 3 хэсэгт яаж хуваах вэ? Мөн энэ хэрчмийг 4 : 5 : 1 харьцаатай хувааж болох уу? 2. Гурвалжны өнцгүүд 2 : 3 : 4 харьцаатай бол өнцгүүдийн хэмжээг олоорой. 3. Сургуулийн сурагчид улиас, гацуур, чацаргана, үхрийн нүдний модыг 4 : 1 : 5 : 3 харьцаатай нийт 260 мод тарьжээ. Тус бүр хэдэн мод тарьсан бэ? Баганан диаграммаар дүрсэлж үзүүлээрэй.Чацарганы мод гацуураас хэдээр их байсан бэ? 4. Аав, охин 2-ын зураг дээр аав нь 5.6 см, охин нь 4 см өндөртэй байв. Хэрэв аавын бодит өндөр нь 182 см бол охин ямар өндөртэй вэ? Хэрэв охин нь 135 см өндөр бол аав нь ямар өндөртэй байх вэ? 5. 25 см урттай лааг асаагаад 12 минут болсны дараа лаа 20 см урттай болжээ. Тэгвэл бүтэн лаа ямар хугацаанд асаж дуусах вэ? 6. 1 га газарт хүнсний ногоо тариалахаар хоёр ногоочин 27 : 23 харьцаатай хуваан авчээ. Тус бүрт ногдсон хэсгийн талбайг ол. Аль нөгөөгөөсөө, хэдээр их газар авсан бэ? 7. функцийн график байгуулаарай. 8. тэгшитгэлтэй шулууныг зураарай 9. Өгсөн шулууны тэгшитгэлийг бичээрэй. _ХЭРЭГЛЭЭ, АСУУДАЛ ШИЙДВЭРЛЭХ_ 1. Метр нь 2500 төгрөгийн үнэтэй даавуу худалдан авав. а. Даавууны хэмжээ ба нийт төлөх мөнгөний хэмжээг харуулсан график байгуулаарай. б. 6.5 метр даавуу хэдэн төгрөгийн үнэтэй вэ? График дээр бодолтоо харуул. в. 1100 төгрөгөөр хэдэн метр даавуу авах вэ? График дээр бодолтоо харуулаарай. г. Хариугаа пропорц ашиглан шалгаарай. 2. 5 кг будаа 20000 төгрөгийн үнэтэй бол 32 кг будаа ямар үнэтэй болох вэ? (Үнэ ба жингийн хамаарлын график зурж бодоорой.) 3. Явган аяллын хоёр баг Улаанбаатар хотоос нэг маршрутаар гарав. I баг цагт 4 км, II баг цагт 6 км алхдаг. II баг нэг цагийн дараа I багийн араас гарсан. а. Нэг координатын хавтгайд баг тус бүрийн зам-хугацааны графикийг байгуулаарай. б. Графикаас ямар хугацааны дараа II баг I багийг гүйцэж ирэхийг тогтоогоорой. в. Графикаа ашиглан 4 цагийн дараа баг тус бүрийн явсан замыг хэлээрэй. г. Графикаа ашиглан баг бүр 15 км зам явахад ямар хугацаа зарцуулахыг олоорой. д. Өмнөх 3 асуултад томьёогоо ашиглан хариулаарай. е. Томьёо ашиглан олсон хариунууд график ашиглаж олсонтой хэр ойр байгааг харьцуулж дүгнэлт хийгээрэй. СУРАГЧДЫГ ОНОШИЛОХ СЭДЭВ v Зорилго: Оношилгоо нь дүн тавихгүй. Өмнөх мэдлэгийг ойлгосныг мэдэх зорилготой. Даалгавар нь өөр өөр боловч эцсийн дүндээ нэг л зүйлд хүрнэ. Түвшин Сурагчдыг оношлох даалгавар I-р түвшин 1. Дараах тоонуудын харьцааг олоорой. 15 ба 3, 8 ба 40, 6 ба 36 2. Дараах пропорцын мэдэгдэхгүй байгаа гишүүнийг олоорой. Х:91=12:13 15:х=60:73 3. Дараах тоонуудаас байж болох бүх пропорцыг зохио. 5,4,2,10 4. 132 гэсэн тоог 1:2:3 гэсэн харьцаагаар хуваа. II-р түвшин 5. Дараах тоонуудын харьцааг олоорой. , 4ба 3 , 5 ба 6. Дараах харьцаануудын үл мэдэгдэх гишүүдийг олоорой. 12,5:х=0,8 х:10,75=3,4 7. Дараах тоонуудаар байж болох бүх пропорц зохио. 8,2,4,12 8. 125 гэсэн тоог 2:3 гэсэн харьцаагаар хуваа. III-р түвшин 9. Дараах тоонуудын харьцааг олоорой. 1,75 ба 0,75, 0,25 ба 5, 0,36ба 0,6 10. Харьцаануудын үл мэдэгдэх гишүүдийг олоорой. == 11. Дараах тоонуудаар байж болох бүх пропорц зохио. 1,5;2;1;3 12. 336 гэсэн тоог 1:2:3 гэсэн харьцаагаар хуваа. 