“БОДИТ ТООН ОЛОНЛОГ, ЗЭРЭГ, ЯЗГУУР НЭГЖ ХИЧЭЭЛИЙН ХӨТӨЛБӨР 2019-2020 оны хичээлийн жил АГУУЛГЫН ХҮРЭЭ: Тоо тоолол НХХ –ИЙН НЭР: Тоон олонлог, зэрэг, язгуур, ЭЭЛЖИТ ХИЧЭЭЛИЙН ТОО: 10 ХАМРАХ ХҮРЭЭ: 9-р анги ХҮРЭХ ҮР ДҮН: - Иррационал тоог таних, тэмдэглэх, иррационал тооны ойролцоо утгыг өгсөн нарийвчлалтай олох, - Үржвэр, ногдвороос язгуур гаргах дүрмийг хэрэглэх, язгуураас гаргах, язгуурын дор оруулах аргаар квадрат язгуур агуулсан илэрхийллийг хялбарчлах, утгыг олох, тоон олонлогуудын хамаарлыг дүрслэх чадвар эзэмшинэ. - Алгебрийн илэрхийллийг ерөнхий үржигдэхүүн хаалтнаас гаргах, бүлэглэх, турших арга болон хураангуй үржүүлэхийн адилтгалууд ашиглан үржигдэхүүн болгон задлах чадвар эзэмшинэ. ТҮЛХҮҮР ҮГ: Иррационал тоо, ойролцоо утга, тооны нарийвчлал, язгуур ХЭРЭГЛЭГДЭХҮҮН: Явцын үнэлгээний даалгавар СУРАЛЦАХУЙН ЗОРИЛТ: Өмнө эзэмшсэн мэдлэг, чадвар Одоо эзэмших мэдлэг, чадвар • Рационал тоог тоон шулуун дээр тэмдэглэх, жиших,төгсгөлгүй, үет аравтын бутархайг энгийн бутархайд шилжүүлэх • Рационал тооны нэмэх, хасах, үржүүлэх, хуваах үйлдэл гүйцэтгэх • Рационал тооны зэргүүдийг үржүүлэх, хуваахад натурал илтгэгчтэй зэргийн чанар хэрэглэх, тооны квадрат болон куб язгуурыг тооцоолж олох (язгуур нь рационал тоо байх) • Хаалт, зэрэг, арифметикийн үйлдлүүд оролцсон рационал тоон илэрхийлэлд үйлдлийн дараалал тогтоох, илэрхийллийн утгыг олох, тооны машин ашиглах • Квадрат гурван гишүүнтийг үржигдэхүүн болгон задлах, нийлбэр, ялгаврын квадрат, квадратуудын ялгаврын томьёог мэдэх • Иррационал тоог таних, унших, бичих, иррационал тооны ойролцоо утгыг өгсөн нарийвчлалтай олох • Хялбар иррационал тоонуудыг таних, тэдгээрийг жиших, тоон шулуун дээр тэмдэглэх чадвартай болно. • Язгуураас үржигдэхүүн гаргах, язгуурын дор үржигдэхүүн оруулах, үржвэр, ногдвороос язгуур гаргах дүрмийг хэрэглэх • Тоон олонлогуудын хамаарлыг дүрслэх, загварчлах • Олон гишүүнтийг үржигдэхүүн болгон задлах бүлэглэх арга, хураангуй үржүүлэхийн адилтгал ашиглах арга, турших арга ЦАГИЙН ТӨЛӨВЛӨЛТ: № Ээлжит хичээлийн нэр СУРАЛЦАХУЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА ЦАГ БАГШИЙН АНХААРАХ ЗҮЙЛ 1 Иррационал тоог тоон шулуун дээр тэмдэглэх Хэрэв _a _бa _b _нь <_ _байх эерэг тоонууд бол _a _< _b _байна. Үүнийг урвуугаар нь _a _бa _b _эерэг тоонуудын хувьд <_ _байвал _a_<_b _байна гэсэн дүгнэлтийг мөн сурагчдаар гаргуулна. Энэ дүгнэлтийг ашиглан хоёр иррационал тоог жишиж болно. 1 Зарим сурагч эерэг тооны квадрат язгуур эерэг, сөрөг хоёр тоо байдаг гэсэн ташаа ойлголт авсан байх нь элбэг тохиолдож байна. Ийм ташаа ойлголт авах шалтгаан _x_2=16 тэгшитгэл _x_1,2=4 гэсэн хоёр шийдтэй, уг тэгшитгэлийг бодохдоо тэнцэтгэлийн тэмдгийг хоёр талаас язгуур гаргадаг гэсэн буруу ойлголттой холбоотой юм. 2 Иррационал тооны утгыг ойролцоогоор олох I. Тооны машин ашиглаж рационал тооны ойролцоо утгыг олж болно. Энэ арга хамгийн хялбар арга юм. II. Хэрчмийн дундаж цэгийн координатын квадраттай өгсөн иррационал тооны квадратыг жиших аргыг үргэлжлүүлэх замаар олж болно. 1 3 Алгебрийн илэрхийлэл зохиох, хялбарчлах 1 Бүтэн квадрат ялгах, бүлэглэх, турших аргуудаар үржигдэхүүнд задрах бүх оролдлогууд бүтэлгүй болбол тухайн квадрат 3 гишүүнт шугаман үржигдхүүнүүдийн үржвэр болж задрахгүй гэсэн үг биш бөгөөд иррационал тоонууд оролцсон үржигдхүүнүүдэд задарч болно. Хэрэв дээрх аргуудаар квадрат 3 гишүүнтийг үржигдэхүүн болгон задалж болохгүй бол квадрат тэгшитгэлийн томьёо ашиглаж болно. 4 Алгебрийн илэрхийллийг үржигдэхүүн болгон задлах (_a_±_b_)2 хэлбэртэй илэрхийллийг бүтэн квадрат гэдэг. Үүнийг хаалтгүй хэлбэртэй бичвэл _a_2±2_ab_+_b_2. Энэ нэмэгдэхүүнүүдийн зарим нь дутуу, эсвэл илүү байвал дутууг нэмж, хасаж, илүүг задлах замаар илэрхийллээс бүтэн квадрат болж чадах хэсгийг ялгаж болно. 1 5 Адилтгал ашиглан үржигдэхүүн болгон задлах Шинэ мэдлэг олгох 1 6 Бүлэглэх аргаар үржигдэхүүн болгон задлах Шинэ мэдлэг олгох 1 7 Турших аргаар үржигдэхүүн болгон задлах Шинэ мэдлэг олгох 1 8 Хялбар алгебрийн бутархайг үржих, хуваах, хураах Шинэ мэдлэг олгох 1 9 Бататгах Мэдлэгүүдээ бататгах, дасгал ажил гүйцэтгэх 2 