 Физик–одон орон бол байгаль, ертөнцийг судалдаг шинжлэх ухааны нэг юм. Физикийн шинжлэх ухаан олон салбартай. Түүний нэг нь механик юм. Механик нь огторгуйн уудамд орших тэнгэрийн эрхэс нар, сар оддын хөдөлгөөнөөс эхлээд дэлхий дээрх бүх юмсын хөдөлгөөнийг судалдаг физикийн шинжлэх ухааны нэг салбар мөн. Аливаа биеийн хөдөлгөөн орон зайн дотор явагддаг. Бас аливаа биеийн хөдөлгөөн тодорхой цаг хугацааны дотор явагдана. Бид нэг биеийн хөдөлгөөнийг өөр үл хөдлөх, эсвэл өөр хөдлөн байгаа биетэй харьцуулан тухайн биеийн байрлал хэрхэн яаж өөрчлөгдөхийг ажигладаг. Биеийн хөдөлгөөн харьцангуй шинж чанартай. Аливаа нэг биеийг нөгөө биетэй харьцуулахад түүний байрлал нь цаг хугацаа, орон зайн дотор өөрчлөгддөг. Үүнийг механик хөдөлгөөн гэнэ. Биеийн байрлалыг тодорхойлохын тулд сонгон авсан биеийг тооллын бие гэнэ. Хаанаас эхлэв гэдэгт хариу өгөх тооллын бие, тооллын биеэс хаашаа хөдлөв гэдэгт хариу өгөх координатын тэнхлэг, тэнхлэгийн дагуу хэр зайд байгааг илэрхийлэх уртын нэгж энэ бүгд нийлээд координатын систем болно. Тооллын бие дээр эхтэй координатын систем, цаг хугацааг хамтад нь тооллын систем гэнэ. Аливаа агшинд биеийн байрлалыг тодорхойлох нь механикийн гол зорилго юм. 1.1 БИЕИЙН ШИЛЖИЛТ Бие нэг байрлалаас нөгөө байрлалд очсоныг илэрхийлэхдээ эхний байрлалаас эцсийн байрлал руу чиглэсэн чиглэлт хэрчим татах арга хрэглэдэг. Бие хөдлөхөд түүний координат тасралтгүй өөрчлөгдөнө. Бие хугацааны анхны агшинд А байрлалд байв. Ямар нэгэн хугацааны дараа тэрээр Б байрлалд ирэв Шилжилтийг дүрслэн байгаа хэрчмийн төгсгөлийг сум зааж тэмдэглээд А цэгээс Б рүү татсан хэрчмийг чиглэл зааж зурлаа. /Зураг 1/ [Зураг 1] Шилжилтийг биеийн эхний байрлалаас эцсийн байрлал руу татсан вектороор дүрсэлнэ. Биеийн эхний ба эцийн байрлалыг холбосон чиглэлтэй хэрчмийг биеийн шилжилт гэнэ. Биеийн шилжилтийг түүний траектороос ялган үзэх хэрэгтэй. ШУЛУУН ЗАМЫН ЖИГД БА ХУВЬСАХ ХӨДӨЛГӨӨН,ТҮҮНИЙ ХУУЛИУД Шулуун замаар ижил хугацаанд тэнцүү зам туулж байвал уг хөдөлгөөнийг шулуун замын жигд хөдөлгөөн гэнэ. Нэгж хугацаан дахь шилжилтээр хэмжигдэх физик хэмжигдэхүүнийг шулуун замын жигд хөдөлгөөний хурд гэнэ. биеийн хурд Хурдны нэгж нь: 1км/цаг, 1 км/мин, 1/м/сек, 1мм/с Хурд- вектор хэмжигдэхүүн . Хурдны векторын чиг өөрчлөгдөхгүй бол бие шулуунаар хөдөлнө. Шулуун замын жигд хөдөлгөөний үед хурдны хэмжээ ба чиглэл өөрчлөгдөхгүй. _ =const_ _БИЕИЙН ШИЛЖИЛТ: _ [Зураг 2]