<p></p><h3 itemprop="name">БАГШИЙН ӨГСӨН ҮГЭНД Я,Е,Ё НӨХЦӨЛИЙГ ЗАЛГААД УРАГШЛАН НҮҮНЭ.&nbsp;</h3><p>&nbsp;үг: ав,оч өг ,хэл,сана,чад,тогт,бич,ур,хар, харь,үз,суу,бос,хэвт,унш,хичээ,нүү,давхи</p><h3 itemprop="name"><img src="@@PLUGINFILE@@/999999.JPG?time=1547782059711" alt="" width="800" height="640" role="presentation" class="img-responsive atto_image_button_text-bottom">Тусгаарлагч ъ, ь-ийн тухай</h3><div><div></div></div><div id="post-body-4474659005763168805" itemprop="description articleBody">Дүрэм .<br>Тусгаарлагч ъ, ь:<br>1. Эр үгэнд я, ё эгшиг өмнөх гийгүүлэгчээсээ саланги дуудагдахаар орвол өмнө нь хатуугийн тэмдгээр тусгаарлаж бичнэ. Жишээлбэл: авъя, олъё, товъёг, угтъя<br>гэх мэт.<br><br>2. Эм үгэнд е эгшиг өмнөх гийгүүлэгчээсээ саланги дуудагдахаар орвол өмнө нь зөөлний тэмдгээр тусгаарлаж бичнэ. Жишээлбэл: өгье, үзье, тэнцье гэх мэт.<br><br>Я, е, ё, ю үсгүүд эгшиг ба зөөлний тэмдгийн дараа залгаж ороход өмнө нь хатуу, зөөлний тэмдэг (ъ, ь) бичихгүй. Жишээлбэл: саная, хичээе, олгоё, байя, хөгжөөе, барья, орхиё, цохьё гэх мэт.<p><strong>Тэмдэг үсэгтэй холбоотой дүрмүүд</strong><br>I. Зөөлний тэмдэг нь:<br>1. Зөөлрүүлэх үүрэгтэй. Эр үгэнд орсон зарим гийгүүлэгчийг хэлэгдвэл зохих байрнаас нь урагшлуулан хэлэхийн ялгаа нь:<br>Хол- холь, бар-барь, цог-цогь…<br>Гийгүүлэгчийг зөөлрүүлэхдээ:<br>А. Дан гийгүүлэгчийн ард зөөлний тэмдэг (Ь)<br>Жишээ нь: бохь, тахь, тань, унь, хорь, хумь…<br>Б. Давхар гийгүүлэгчийн ард “И” бичнэ.<br>Жишээ нь: тамхи, болхи, борви, цорги, холхи…<br>2. Тусгаарлах үүрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл, гийгүүлэгчээр төгссөн эм үгэнд “е” эгшиг залгахад өмнөх гийгүүлэгчээсээ саланги дуудагдахаар орвол өмнө нь зөөлний тэмдэг тавьж тусгаарлана.<br>Жишээ нь: бэлчье, хөрье, түрвье, хүсье…</p><p><strong>Зөөлний тэмдэг “И” болох нь</strong></p><p>Гийгүүлэгчийг зөөлрүүлсэн зөөлний тэмдэг дараах дөрвөн тохиолдолд “И” болж солигдоно. Үүнд:<br>1.Зөөлний тэмдгээр төгссөн үгэнд урт эгшгээр эхэлсэн (аа, оо, уу, ий) залгавар залгахад зөөлний тэмдэг “И” болгож, урт эгшгийн нэгийг хасаж бичнэ.<br>Ь+аа, оо, уу, ий=И<br>Жишээ нь: соль+оод=солиод, хорь+ийг=хорийг,<br>харь+уул=хариул, тань+аад= таниад…<br>2.Зөөлний тэмдгийн дараа эгшигт долоон гийгүүлэгч орвол:<br>Ь+7=И<br>Жишээ нь: барь+в=барив, тохь+р=тохир…<br>3.Зөөлний тэмдгийн дараа тодосгон холбох “Х” нөхцөл орвол:<br>Ь+Х=И<br>Жишээ нь: хорь+х=хорих, зорь+х=зорих, тарь+х=тарих.<br>4.Зөөлрүүлсэн заримдаг гийгүүлэгчээр төгссөн үгэнд заримдаг гийгүүлэгчээр эхэлсэн нөхцөл залгахад:<br>9Ь+9=И<br>Жишээ нь: цохь+ж=цохиж, захь+дал=захидал, тахь+сан=тахисан…</p><p><strong>Зөөлний тэмдэг “И” болохгүй тохиолдол</strong></p><p>Гийгүүлэгчийг зөөлрүүлсэн зөөлний тэмдэг нь дараах гурван тохиолдолд “И” болохгүй.<br>1.Зөөлний тэмдгээр төгссөн эр үгэнд “-я,-е” залгавал:<br>Ь+Я,Ё=Ь<br>Жишээ нь: харь+я=харья, цогь+ё=цогьё, барь+я=барья<br>2.Зөөлөрсөн эгшигт долоон гийгүүлэгчийн дараа заримдаг гийгүүлэгч орвол:<br>7Ь+9=Ь<br>Жишээ нь: соль+дог=сольдог, тарь+жээ=тарьжээ, захь+дал=захидал…<br>3.Хоёр үгээс бүтсэн үгийн зөөлний тэмдэг хэвээр байна.<br>ҮГ(Ь)+ҮГ=Ь<br>Жишээ нь: Больхүү, Дарьжав…<br>4.Зөөлний тэмдгээр төгссөн үгэнд “ГҮЙ” залгахад зөөлний тэмдэг хэвээр байна.<br>Жишээ нь: горьгүй, завьгүй, ботьгүй…</p><p>II.<strong>&nbsp;Хатуугийн тэмдэг зөвхөн тусгаарлах үүрэгтэй</strong>. Өөрөөр хэлбэл, гийгүүлэгчээр төгссөн эр үгэнд “-я, ё” залгахад өмнөх гийгүүлэгчээсээ салангид дуудагдахаар бол хатуугийн тэмдэг тавьж тусгаарлана.<br>Жишээ нь: таръ+я=таръя, тох+ё=тохъё, буц+я=буцъя…<br>Жич: Уламжлалт бичлэгээр хатуугийн тэмдэгтэй бичигдэж байсан үгс зөөлний тэмдэгтэй бичигдэнэ.<br>Жишээ нь: гавьяа, харьяа, сумьяа, томьёо, овьёос, завьяа…</p><p>"МААМУУ НААШ ИР" ДУУГ СОНСОНГОО ДҮРМЭЭ АЖИГЛААРАЙ</p><p><a href="https://www.youtube.com/watch?v=RIIfSRbC5tM">https://www.youtube.com/watch?v=RIIfSRbC5tM</a><br></p><p><br></p></div><br><p></p>