<p>1 дэх зураг нь тэгш байдал ба 2 дахь зураг нь тэгш боломжийг харуулсан юм.</p><p><img width="501" height="388" class="img-responsive atto_image_button_text-bottom" alt="өуууб" src="@@PLUGINFILE@@/%D3%A9%D0%B0%D0%B0.jpg"></p><ul><li><div>"Тэгш байдал", "Тэгш боломж" хоёрын хооронд ямар ялгаа байна вэ?</div></li><li><div>Энэ хоёр ойлголт хүний эрхтэй хэрхэн холбогдох вэ?</div></li></ul><p>Хүмүүс эрх, эрх чөлөөгөө эдлэх, нөгөө талаас хүн бүрийн эрхийг хангах, хамгаалахын тулд хүний эрхийн зарчмуудыг тодорхойлж, мөрдлөг болгон хэрэгжүүлдэг билээ. Эдгээр зарчмууд нь хүний эрхийн тухай олон улсын гэрээ, конвенц, үндэсний хууль тогтоомжид тусгалаа олдог.&nbsp;</p><p><img width="300" height="386" class="img-responsive atto_image_button_text-bottom" alt="хххх" src="@@PLUGINFILE@@/%D0%BE%D1%80%D1%80%D1%80%D1%80.jpg"><br></p><p>(Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалыг боловсруулсан ажлын хэсгийн ахлагч Эльеонар Рузвельт)</p><p>Дэлхий хоёрдугаар дайны учруулсан гай гамшиг нь хүний эрхийг хамгаалах олон улсын нийтлэг хэм хэмжээ, тогтолцоо боловсруулахыг дэлхий нийтэд уриалсан гол алхам болов. Үүний үр дүнд энх тайван, аюулгүй байдлыг сахин хамгаалах, нийгэм, хүмүүнлэгийн асуудлыг хамтран шийдвэрлэхээр улс орнууд зөвшилцөж, 1945 онд Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагыг байгуулжээ. Улмаар НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалыг 1948 оны 12 дугаар сарын 10-нд баталжээ. Энэхүү тунхаглалд хүн бүр арьсны өнгө, үндэс&nbsp; угсаа, нас хүйс, хэл, шашин шүтлэг, нийгмийн гарал, эд хөрөнгө болон бусад байдлыг үл харгалзан адил тэгш эрхтэй болохыг тунхаглан баталгаажуулжээ.&nbsp;</p><p>Тунхаглалыг дагалдан хүний эрхийн хоёр суурь гэрээг 1966 онд НҮБ-аас баталжээ. Иргэний ба улс төрийн эрхийн тухай олон улсын пактад амьд явах, эрх чөлөөтэй байх, үзэл бодлоо илэрхийлэх, хуулийн өмнө эрх тэгш байх зэрэг эрхийг баталгаажуулсан байна. Мөн Эдийн засаг, нийгэм соёлын эрхийн тухай олон улсын пактад нийгэм, соёлын амьдралд оролцох эрх, сурч боловсрох, хөдөлмөрлөх, эрүүл мэндээ хамгаалуулах, хэл соёлоо хамгаалах, амьжиргааны зохистой түвшинд амьдрах зэрэг эрхийг баталгаажуулсан байна.&nbsp;</p><p>Хүний эрхийн зарчмууд:</p><ul><li>Хүний эрхэм зэргийг хүндэтгэх зарчим</li><li>Ялгаварлан гадуурхахгүй байх зарчим</li><li>Салшгүй байх зарчим</li><li>Түгээмэл байх зарчим</li><li>Хуваагдашгүй байх зарчим</li><li>Харилцан хамааралтай байх зарчим</li><li>Тэгш байх зарчим</li><li>Хариуцлага хүлээх зарчим</li></ul><p>Эргэцүүлэн хэлэлцээрэй</p><ul><li>Орон нутгийн жишээнд тулгуурлан эдгээр зарчим хэрхэн хэрэгжиж байгаад үнэлэлт дүгнэлт өгөх хэлэлцүүлэг өрнүүлээрэй.</li><li>Хэлэлцүүлэгтээ тулгуурлан зарчмуудыг хэрэгжилтээр нь эрэмбэлээрэй.</li><li>Хамгийн хангалтгүй хэрэгжилт бүхий зарчмуудыг тодорхойлж, тэдгээрийг сайжруулах арга замын талаар санал боловсруулаарай.</li></ul><p><b>1992 онд Үндсэн хуулийн "Хүний эрх, эрх чөлөө" гэсэн хоёрдугаар бүлэгт 80 гаруй эрх, эрх чөлөөг тусгайлан нэрлэж, баталгаажуулсан байх бөгөөд Үндсэн хуулийн бусад бүлгүүдэд хүний эрхтэй холбогдолтой олон заалт, зарчмуудыг тусгасан байдаг.</b></p><p><b>Хамтран ажиллаарай.</b></p><p><b>Хүснэгт 4.2 &nbsp;&nbsp;</b></p><p><b>Хүний эрхийн баримт бичгүүдийг харьцуулах нь</b></p><p><b><table border="1" cellspacing="0" cellpadding="0">
 <tbody><tr>
  <td width="36" valign="top">
  <p align="center"><b><span lang="MN">№</span></b></p>
  </td>
  <td width="293" valign="top">
  <p align="center"><b><span lang="MN">Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглал</span></b></p>
  </td>
  <td width="310" valign="top">
  <p align="center"><b><span lang="MN">Монгол улсын үндсэн хууль</span></b></p>
  <p align="center"><b><span lang="MN">&nbsp;</span></b></p>
  </td>
 </tr>
 <tr>
  <td width="36" valign="top">
  <p>1</p>
  </td>
  <td width="293" valign="top">
  <p><span lang="MN">Хүн бүр эрх чөлөөтэй, эрх
  тэгш төрсөн</span></p>
  </td>
  <td width="310" valign="top">
  <p>&nbsp;</p>
  </td>
 </tr>
 <tr>
  <td width="36" valign="top">
  <p>2</p>
  </td>
  <td width="293" valign="top">
  <p><span lang="MN">Бүү ялгаварлан гадуурх.
  Хүн бүр ялгаатай байдлаас үл хамааран бүх эрхийг эдэлдэг</span></p>
  </td>
  <td width="310" valign="top">
  <p>&nbsp;</p>
  </td>
 </tr>
 <tr>
  <td width="36" valign="top">
  <p>3</p>
  </td>
  <td width="293" valign="top">
  <p><span lang="MN">Бид бүгд амьд явах, эрх
  чөлөөтэй, аюулгүй амьдрах эрхтэй</span></p>
  </td>
  <td width="310" valign="top">
  <p>&nbsp;</p>
  </td>
 </tr>
 <tr>
  <td width="36" valign="top">
  <p>4</p>
  </td>
  <td width="293" valign="top">
  <p><span lang="MN">Хууль хүн бүрд ижил үйлчилдэг.
  Хүуль хүн бүрд эрх тэгш хандах ёстой</span></p>
  </td>
  <td width="310" valign="top">
  <p>&nbsp;</p>
  </td>
 </tr>
</tbody></table><br></b></p>