<div><p>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp; Дундад зууны улс орнууд цаг хугацааг өөр өөрсдийн он тооллоор тоолж байжээ. Тэд он тооллоо өөрсдийн түүхийн чухал үйл явдлаас эхлүүлэн тоолж байв. Он тооллын энэ эхлэл цэгийг эрин гэнэ. Эдгээр он тооллыг мэдэж авах, дэлхий нийтээр хэрэглэж байгаа аргын тоололд шилжүүлж тооцож сурах нь чухал юм.</p><p><img width="152" height="220" class="img-responsive atto_image_button_text-bottom" alt="222" src="@@PLUGINFILE@@/%D3%A9%D3%A9%D3%A9.jpg"><img width="184" height="220" class="img-responsive atto_image_button_text-bottom" alt="222" src="@@PLUGINFILE@@/uuu.jpg"><img width="174" height="220" class="img-responsive atto_image_button_text-bottom" alt="222" src="@@PLUGINFILE@@/fff.jpg"><br></p><p><b>ЭРИН</b></p><ol><li><div>Ертөнцийг бүтээсэн эрин &nbsp;&nbsp; - &nbsp; &nbsp; НТӨ 5508</div></li><li><div>Хижрийн эрин &nbsp;&nbsp; - &nbsp;&nbsp; НТ 622</div></li><li><div>Билгийн тоолол &nbsp; &nbsp; - &nbsp; &nbsp; Монголд НТ 1027</div></li><li><div>Чингисийн тоолол &nbsp;&nbsp; - &nbsp;&nbsp; НТ&nbsp; 1162</div></li></ol><p><b>Билгийн тоолол гэж юу вэ?</b>&nbsp;</p><p>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp; Билгийн тоолол нь сар дэлхийг тойрох үечлэлийг ажилаж, өдөр, сар, жилийг тоолдог тоолол юм. Монголчуудын билгийн тоолол аргын тооллын 1027 оноос эхлэх ба XVII жаранд бид амьдарч байна. Энэ тоолол 12 жил, жаран 5 махбодь дээр суурилдаг. Билгийн жилийг аргын онд шилжүүлэхдээ дараах томъёог ашиглана. Үүнд: х=1026+(a-1)*60+b юм.&nbsp; Х нь билгийн жилд харгалзах оныг, А нь жарны дугаарыг, b ньжилийн дугаар тус тус илэрхийлж байгаа болно.</p><p><span lang="MN"><b>Чингисийн тоолол</b></span></p>

<p><!--[if !supportLists]--><span lang="MN">·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><!--[endif]--><span lang="MN">Хабул хаан 1130 онд Монгол улсы байгуулсан нь
Чингисийн өмнөх хэдэн онд болсон бэ</span>?<span lang="MN"></span></p>

<p><!--[if !supportLists]--><span lang="MN">·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><!--[endif]-->1162-1130=32+1=33<span lang="MN"> он</span></p><p><span lang="MN"><b>Ертөнцийг бүтээсний эриний тооллыг аргын тоололд шилжүүлэх арга. </b>Загалмайтны ертөнцөд эхэн үедээ он тооллыг Христийн мэндэлсэн өдрөөс бус ертөнцийг бүтээсэн өдрөөс эхлэн тоолдог байв. НТӨ 5508 онд Ертөнцийг бүтээсэн гэж үздэг. Энэ тооллоор 1700 онд ертөнц оршин тогтноод 7208 жил болно.</span></p>

<p><span lang="MN"><b>Хижрийн тоолол. Э</b>нэ нь 622 оноос
эхэлнэ. Ислам шашинтай улсууд Мухаммед Мекка хотоос Ясриб хот руу шашны үйл
хэрэгтэй холбоотой явснаар тооцдог байна. </span></p>

<p><!--[if !supportLists]--><span lang="MN">·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><!--[endif]--><span lang="MN">Хижрийн тооллыг аргын тоололд шилжүүлэх </span><span lang="MN">Томъёо х</span>=M-M/33+622</p>

<p><span lang="MN">Жнь: Хижрийн 1399 оныг аргын
онд шилжүүл. </span></p>

<p><span lang="MN">Х</span>=1399-1399/33+622<span lang="MN">&nbsp;&nbsp; Ингээд 1979 он юм. </span></p>

<p><!--[if !supportLists]--><span lang="MN">·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><!--[endif]--><span lang="MN">Хижрийн тооллын 710 оныг аргын онд шилжүүлнэ үү.</span></p>

<p><span lang="MN">Өмнө мэдлэгээ ашиглан бодох</span></p>

<p><!--[if !supportLists]-->·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
<!--[endif]--><span lang="MN">Христ мэндлэхээс хэдэн жилийн өмнө Ертөнцийг
бүтээсэн гэж үздэг вэ</span>?</p>

<p><!--[if !supportLists]--><span lang="MN">·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><!--[endif]--><span lang="MN">А. 1700&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
Б. 1399&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;В. 5508&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Г. 1162</span></p>

<p><!--[if !supportLists]--><span lang="MN">·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><!--[endif]--><span lang="MN">Хижрийн тооллын эриныг олно уу. </span></p>

<p><!--[if !supportLists]--><span lang="MN">·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
</span><!--[endif]--><span lang="MN">А. 622&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Б. 1027&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; В. 1162&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Г. 1 он</span></p><br></div>