<p><b>Дэлхийн хоёрдугаар дайн</b>,<sup id="cite_ref-1"><a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D1%8D%D0%BB%D1%85%D0%B8%D0%B9%D0%BD_%D1%85%D0%BE%D1%91%D1%80%D0%B4%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BD#cite_note-1">[1]</a></sup>&nbsp;нь 1939-1945 үргэлжилсэн энэхүү дайн нь дэлхий дахины томоохон зөрчил байсан бөгөөд хүн төрөлхтний түүхэн дэх хамгийн аймшигт&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B0%D0%B9%D0%BD" title="Дайн">дайн</a>&nbsp;байсан билээ<sup id="cite_ref-2"><a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D1%8D%D0%BB%D1%85%D0%B8%D0%B9%D0%BD_%D1%85%D0%BE%D1%91%D1%80%D0%B4%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BD#cite_note-2">[2]</a></sup>. Төд удалгүй дэлхийн агуу хүчнүүдийг хуримтлуулсан энэ дайнд улс оронууд 2 хэсэгт хуваагдсан нь&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%A5%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%BE%D0%BE%D1%82%D0%BD%D1%83%D1%83%D0%B4" title="Холбоотнууд">Холбоотнууд</a>&nbsp;болон&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%8D%D0%BD%D1%85%D0%BB%D1%8D%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD%D1%85%D1%8D%D0%BD" title="Тэнхлэгийнхэн">Тэнхлэгийнхэн</a>&nbsp;байлаа. Энэхүү дайнд 61 улс орон, дэлхийн хүн амын 80% шахам оролцож, 110 сая гаруй хүн цэргийн албанд татагджээ. Нийт 60-аас илүү сая хүн амь үрэгдсэний ихэнхи нь энгийн иргэд байсан ба нийт хүн амын 2.5% нь байжээ<sup id="cite_ref-3"><a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D1%8D%D0%BB%D1%85%D0%B8%D0%B9%D0%BD_%D1%85%D0%BE%D1%91%D1%80%D0%B4%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BD#cite_note-3">[3]</a></sup>.Энэ дайн нь 1939 оны 9 сарын 1нд&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD" title="Герман">Герман</a>&nbsp;улс&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%88" title="Польш">Польш</a>&nbsp;руу довтолсноор эхэлсэн юм.&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD" title="Герман">Герман</a>&nbsp;улсын дайн зарласаныг илтгэх дараагийн үйлдэл нь&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86" title="Франц">Франц</a>болон&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D1%85_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8" title="Их Британи">Их Британи</a>,түүний холбоотон улсууд руу довтолсон явдал байв. Энэ бүхний шалтгаан нь&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%BE%D0%BF" title="Европ">Европд</a>&nbsp;агуу том улс байгуулах байсан ба 1939 оны сүүлээс 1941 оны эхэн үе хүртэл хийсэн дайн тулаандаа&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%BE%D0%BF" title="Европ">Европийн</a>&nbsp;ихэнх нутгийг эзэлж чадаад байсан юм. Хэдий тийм боловч&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D1%85_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8" title="Их Британи">Их Британи</a>&nbsp;болон түүний холбоотон улсууд Тэнхлэгийнхэнтэй тэмцэх гол хүч болж&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D3%A8%D0%BC%D0%BD%D3%A9%D0%B4_%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA" title="Өмнөд Африк">Өмнөд Африкд</a>&nbsp;хүчтэй тулаан хийсээр байв.1941 оны 6 сард Европын Тэнхлэгийн улсууд&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%A5%D0%A3" title="ЗХУ">ЗХУ</a>&nbsp;руу довтолсоноор,дайнд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн гэж хэлж болох&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%A5%D0%A3" title="ЗХУ">ЗХУ</a>-ыг татан оруулсан хэрэг байсан юм. 1941 оны 12 сард&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%AF%D0%BF%D0%BE%D0%BD" title="Япон">Япон</a>&nbsp;улс&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%BE%D0%BC%D1%85%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9" title="Номхон Далай">Номхон Далайд</a>&nbsp;орших&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%9D%D0%A3" title="АНУ">АНУ</a>&nbsp;болон&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%BE%D0%BF" title="">Европийн</a>&nbsp;харьяа руу дайрсанаар,хурдан хугацаанд тэр хэсгийн газар нутгийг ихээр нь эзэлж чадсан байна. Тэнхлэгийнхэн газар нутаг эзэлж урагшлах байдал нь 1942 онд,<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%AF%D0%BF%D0%BE%D0%BD" title="Япон">Япон</a>&nbsp;улсын удаа дараа хүлээсэн далай дээрх тулаан, Европын Тэнхлэгийн улсуудын Өмнөд Африкт хүлээсэн ялагдлаас болон Сталинград дахь тулаанаас болж зогссон юм.1943 онд&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD" title="Герман">Герман</a>&nbsp;улсын Зүүн&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%BE%D0%BF" title="Европ">Европд</a>&nbsp;хүлээсэн ялагдал, Холбоотнуудын Фашист&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8" title="Итали">Итали</a>&nbsp;руу довтолсон довтолгоо болон&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%9D%D0%A3" title="АНУ">АНУын</a>&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%BE%D0%BC%D1%85%D0%BE%D0%BD_%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9" title="Номхон Далай">Номхон Далайд</a>&nbsp;байгуулсан ялалтаас болж Тэнхлэгийн улсууд санаачлагаа алдаж, бүх фронтоо татах санаачлага барьж эхэлсэн юм.1944 онд&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%A5%D0%A3" title="ЗХУ">ЗХУ</a>,&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD" title="Герман">Герман</a>&nbsp;болон түүний холбоотон улсуудад алдсан газар нутагаа эргүүлэн авч байхад Өрнөд Холбоотнууд&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86" title="Франц">Франц</a>&nbsp;улсыг чөлөөлж байв.<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%B2%D1%80%D0%BE%D0%BF" title="Европ">Европд</a>&nbsp;энэ дайн нь&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD" title="Берлин">Берлинийг</a>&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%A5%D0%A3" title="ЗХУ">ЗХУ</a>&nbsp;ын мөн&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%88" title="Польш">Польш</a>&nbsp;улсын цэргүүд эзэлж авснаар&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD" title="Герман">Герман</a>&nbsp;улсын болзолгүй бууж өгснөөр 1945 оны 5 сарын 9нд дууссан юм. Харин&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B7%D0%B8" title="Ази">Ази</a>-д&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%AF%D0%BF%D0%BE%D0%BD" title="Япон">Япон</a>&nbsp;улс&nbsp;<a href="https://mn.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%9D%D0%A3" title="АНУ">АНУ</a>-ын довтолгооноор усан флотоо алдсаны дараа 1945 оны 8 сарын 15нд бууж өгөх саналыг хүлээн зөвшөөрснөөр дайн дууссан байна.<br></p>