<p>"Нүүдэлчин монгол ахуй"&nbsp;</p><p>"Нараар цаг баримжаалах нь"&nbsp;</p><p>"Тэмээ"</p><p>"Өсөх малын шинж"</p><p>"Уураг"</p><p>"Монголчуудын уламжлалт түлш"</p><p>"Байгалиа хамгаалах уламжлал"</p><p>"Их Юань гүрний үеийн хууль цааз"</p><p>"Халх журам"</p><p>"Богд хаант монгол улсын үед"</p><p>"Байгаль хийгээд соёл"</p><p>"Байгал хамгаалагч хутагт"</p><p>"Байгалийн хэл"</p><p>"Хүний ааш араншин, байгалийн үзэгдэл" зэрэг эхүүдийг уншиж бичиж нүүдэлчин монгол ахуй, байгаль хамгаалах уламжлал зэрэгт суралцана.</p><p>Мөн уг хичээлийн агуулгын хүрээнд&nbsp;</p><p>1. Эртний монгол хэлэнд одоогийн "орших" гэдэг үгийн утгыг "а-" хэмээх үйл үгээр илэрхийлж байв. Монголчууд <b>а</b>жил, <b>а</b>мьдрал, <b>а</b>мь, <b>а</b>хуй зэрэг үгийг мөнөөх&nbsp; "а-" язгуур үндсээс үүсгэн нэрлэсэн ажээ. "Бай"-", "а-" хэмээх хоёр туслах үйл үгийн утга нь ерөнхийдөө ижил боловч "<b>а-" </b>язгуур нь эртний монгол хэлэнд "амьд оршин байх" хэмээсэн гүнзгийн утгатай байжээ.</p><p>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;</p><p>&nbsp;2. Монгол хэлэнд "Сүүгээ гашилгахгүй гэвэл аргалаа сайн шавах хэрэгтэй" гэсэн аж төрөхүйн сургаал байдаг.</p><p>Энэ сургаалын цаад утга нь: хуурай аргалаа сайн базааж овоолоод, гадуур нь үхрийн нойтон баасаар шавж нөөцөлнө. Олон хоногоор бороо орсон үед нэгэнт хуурай аргалын нөөц байгаа болохоор сүү цагаагаа хөөрүүлж, боловсруулахад бэрхшээлгүй учир сүү гашлахгүй ажээ.</p><p>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Ж. Баянсан. Соёл, хэл, үндэстний сэтгэлгээ.</p><p>3. Монгол бичгийн хэлэнд "хувирч өөрчлөгдөж, ээлжлэх" гэсэн утгатай "улари-" гэдэг үг бий. Үүнээс үүссэн "уларил" гэдэг үг нь цагийн байдал улирч шилжихийг хэлнэ гэх мэтчилэн үгийн утга зэргээс суралцана.</p><p><br></p><p><br></p>